in

Ic-artsen: ‘Tijd is rijp om meer coronadoden te accepteren en de maatregelen te versoepelen’

De coronamaatregelen hebben grote gevolgen en de tijd is wellicht rijp ze daarom te versoepelen. En dan moeten we als maatschappij accepteren dat er daardoor meer patiënten met corona zullen overlijden.

Die opmerkelijke boodschap komt van vier ic-artsen, die stellen dat we meer schade hebben van sommige maatregelen dan van het virus zelf.

De intensivisten Hugo Touw, Hans van der Hoeven en Alec Veenendaal van het Radboudumc in Nijmegen en Nynke Postma van het Streekziekenhuis Koningin Beatrix (SKB) in Winterswijk gooien de spreekwoordelijke knuppel in het hoenderhok, door ervoor te pleiten de focus niet alleen te leggen op de IC, maar verder te kijken dan het ziekenhuis bij de overwegingen. Zeker nu de de crisis langer duurt en we er voorlopig nog niet vanaf zijn.

Als voorbeeld noemen ze een patiënt van 75 jaar met suikerziekte die niet meer in staat is om thuis de trap op te lopen en een patiënt van 69 jaar met flink overgewicht en een eerder herseninfarct.

,,Een groot aantal van dat soort patiënten komt toch te overlijden of belandt na verblijf op de ic in een zware en langdurige revalidatie.

Daarbij moet je je afvragen of dat opweegt tegen de negatieve gevolgen die de coronamaatregelen hebben voor andere groepen’’, zegt hoogleraar intensive care Hans van der Hoeven.

”Is het nog wel in balans?”
– Hans van der Hoeven

Belangrijke levensjaren aan het afpakken
,,Wat we nu wellicht aan het doen zijn, is dat we door sommige coronamaatregelen van grote groepen mensen belangrijke levensjaren aan het afpakken zijn.

Daar staat slechts een beperkt aantal gewonnen levensjaren voor sommige coronapatiënten tegenover.’’

Daarbij gaat het onder meer om andere patiënten waarvoor nu behandelingen moeten worden uitgesteld en kinderen die te lijden hebben onder de schoolsluiting.

Ook de economische gevolgen hebben een negatieve invloed op de gezondheid van onze samenleving, zo stelden de vier intensivisten maandag in een opiniestuk in NRC.

Dat geluid is niet nieuw en werd al eerder geuit door criticasters van het coronabeleid, die menen dat het coronabeleid te veel wordt bepaald door de drukte in de ziekenhuizen.

Maar bijzonder is dat het geluid nu afkomt van mensen als Van der Hoeven, die in december nog groot alarm sloeg over de toename van het aantal coronapatiënten in de ziekenhuizen.

Van der Hoeven: ,,Wij pleiten uiteraard voor het streng handhaven van de basismaatregelen en de gedeeltelijk lockdown, maar de consequenties van sommige maatregelen worden steeds groter, terwijl steeds duidelijker wordt dat de winst die ze opleveren niet heel groot is. Dan moet je je afvragen: is het nog wel in balans?’’

Toch echt een derde golf
Voor versoepelingen zijn veel virologen echter niet te porren. Zo vreest het RIVM dat er toch echt een derde golf aankomt en is er in het Outbreak Management Team (OMT) ook verdeeldheid over bijvoorbeeld de aangekondigde heropening van de basisscholen.

Lees ook  Met dit 'Europees reisbewijs' zou je in de zomer weer op vakantie kunnen

Accepteer je extra doden of niet, dat is de discussie
Een bijzonder geluid uit de hoek van de intensive care: misschien moeten we extra coronadoden accepteren en de maatregelen versoepelen.

Omdat het indirecte leed van sommige maatregelen groter is dan de winst die voor de coronapatiënten wordt geboekt.

,,Een knuppel in het hoenderhok’’, noemt intensivist Oscar Hoiting van het Nijmeegse CWZ de oproep van zijn vier collega’s van het Radboudumc en het SKB. ,,Het is heel goed dat die discussie nu aangegaan wordt.’’

Hoiting ziet wat haken en ogen. ,,Want dat betekent dat de gewone verpleegafdelingen en ook de verpleeghuizen vol lopen, en er meer mensen op de verpleegafdelingen van de ziekenhuizen zullen sterven. Ook voor de mensen die overlijden moet je zorgen.’’

”Je hebt wel een mens voor je liggen, je moet dus veel meer individue­le, zware beslissin­gen nemen”
– Oscar Hoiting

Tegelijkertijd ziet hij ook dat de coronamaatregelen hun weerslag hebben op veel niet-coronapatiënten.

,,Dus het is goed als er een brede discussie over gevoerd wordt.’’ Alleen is het strenger selecteren wel lastig.

,,Je hebt wel een mens voor je liggen, je moet dus veel meer individuele, zware beslissingen nemen.’’

Die discussie is precies waar de vier intensivisten op hopen, zegt Hans van der Hoeven, hoofd ic van het Radboudumc en hoogleraar intensive care.

,,Als je een belangrijke groep schade toebrengt door de maatregelen moet je er ook over willen nadenken of je dan niet beter kunt accepteren dat sommige coronapatiënten met een heel kleine kans om te overleven toch komen te overlijden.’’

In december zei u: Kom met extra maatregelen, want we houden het niet vol op de ic. Dit is toch het tegenovergestelde?
Van der Hoeven: ,,Vooropgesteld: we pleiten er absoluut niet voor om alle maatregelen te laten varen, integendeel.

Het is ook echt zo dat de ic niet is overlopen doordat we de maatregelen hebben genomen. Maar we willen wel graag dat we de blik niet alleen op de muren van de intensive care richten, maar kijken wat het maatschappelijk betekent.

We moeten in Nederland een zo groot mogelijke gezondheidswinst behalen en niet alleen voor de patiënten op de intensive care.

Als je alleen op de intensive care stuurt, doe je anderen veel maatschappelijk leed aan, met alle consequenties voor nu en in de toekomst.

Als je het helemaal loslaat, raakt de intensive care overspoeld. Het is dus absoluut geen pleidooi de maatregelen in breedte los te laten, maar alleen die onevenredig veel schade toebrengen, zoals voor de basisscholen.’’

Lees ook  Mondkapjesweigeraars in supermarkt op de bon geslingerd: ’Discussie aan de deur’

Waarom dit geluid nu? Dit is eind maart vorig jaar ook al geroepen, alleen niet uit de medische hoek.
,,Nu we in een langdurige fase zitten van de epidemie, moet je nieuwe afwegingen gaan maken. De consequenties worden steeds groter.

En ik begrijp heel goed dat er in het land discussie is over een deel van de maatregelen, omdat die maatregelen groepen onevenredig raken en op lange termijn grote consequenties hebben.’’

Welke zijn dat nog meer dan de scholen? Als je werkloos wordt door de crisis, kost je dat ook levensjaren.
,,Niet alle maatregelen dragen evenveel bij en het is ook niet aan mij om te beslissen over de maatregelen. Maar we willen de discussie aangaan.”

Jullie maken het heel concreet. Een suikerpatiënt die de trap niet meer op kan en corona krijgt, kan misschien beter niet meer naar de ic.
,,Zo kan je dat niet stellen. Een patiënt met suikerziekte en een beroerte die langdurig op de intensive care opgenomen moet worden, heeft een grote kans hieraan te overlijden.

Degenen die het wel overleven gaan een revalidatietraject in van jaren met een zeer twijfelachtige uitkomst.

Weegt wat je bij deze patiënt inzet op tegen de negatieve uitkomst voor een heleboel andere groepen in de maatschappij? Daar moet je goed over nadenken.’’

De oproep tot discussie is koren op de molen van internist Evelien Peeters, medeoprichter van de stichting Artsen Covid Collectief, een groep medici die al langer pleit voor het opheffen van de in hun ogen disproportionele coronamaatregelen.

Volgens Peeters is het niet gezegd dat er meer mensen op de ic belanden als er wel maatregelen blijven die de meest kwetsbare groepen beschermen.

,,En als je inzet op een veel vroegere behandeling. Maar het is goed dat de discussie nu gevoerd gaat worden.’’

Medisch leider acute zorg Dave Tjan van Ziekenhuis Gelderse Vallei in Ede zegt ‘verrast’ te zijn dat zijn collega’s de discussie nu gestart zijn.

,,Dit is aan de politiek. Wat wij als artsen moeten doen, is naar de medische kant kijken. De consequentie van meer maatregelen loslaten is dat we kwetsbaren niet allemaal meer kunnen helpen.

We zijn al heel kritisch op wie we op de ic opnemen. Of we nóg scherper moeten gaan selecteren, is aan de politiek, niet aan ons als arts.’’

Diederik Gommers, voorzitter van de Nederlandse Vereniging voor Intensive Care, vindt dat het aan de politiek is om te kiezen voor een andere strategie die meer rekening houdt met de bij-effecten van de coronamaatregelen.

”De consequen­tie van meer maatrege­len loslaten is dat we kwetsbaren niet allemaal meer kunnen helpen”
– Dave Tjan

Weg studie, weg baan: Ayoub (19) raakt na rellen in Den Haag veel in zijn leven kwijt

Tientallen opzeggingen BNNVara na samenwerking met Omroep Zwart