in

Honderden anderen stierven doordat ic’s vol lagen met coronapatiënten

Duizenden mensen die iets anders onder de leden hadden dan corona, waren tijdens de pandemie slechter af dan de jaren ervoor.

Zo stierven honderden mensen meer na ongevallen, doordat zij niet werden opgenomen op de ic. Van de nierpatiënten die dialyseren overleden er 15 procent meer.

Dat blijkt uit onderzoek naar de impact van corona op de zorg dat is uitgevoerd door de Samenwerkende Kwaliteitsregistraties (SKR) die beschikken over de gegevens van meer dan 10 miljoen patiënten in Nederland.

In samenwerking met wetenschappelijke verenigingen is voor het eerst grootschalig onderzoek gedaan naar de kwaliteit van zorg in 2020.

Traumachirurg en afdelingshoofd van het UMC Utrecht Loek Leenen betreurt het lot van de niet-coronapatiënt.

,,Natuurlijk was de paniek en druk tijdens de eerste coronagolf groot, maar we zien nu dat een bepaalde groep van patiënten onvoldoende op de radar stond. In een aantal gevallen is niet de zorg gegeven die er gegeven had kunnen worden.’’

Van de 80.000 patiënten die normaal na een ongeval of bijvoorbeeld een val in huis op de trauma-afdeling belanden, overleed in 2018 en 2019 2,4 procent aan de ernst van het letsel.

Uit deze nieuwe cijfers blijkt nu dat in coronatijd 2,9 procent is overleden. ,,Op basis daarvan concluderen wij dat de enorme ic-beddenschaarste en de daarop gemaakte keuzes hebben geleid tot patiëntselectie met nadelige gevolgen.

Het is een boude conclusie, maar dit betekent dat in coronatijd dus vierhonderd patiënten meer overleden zijn.’’

‘Er is meer dan corona alleen’
Volgens Leenen ‘heeft iedereen naar eer en geweten gehandeld’, maar is er tijdens corona wel ‘heel eenzijdig naar beddenschaarste gekeken’.

,,Inmiddels is iedereen wakker geworden: er is nog meer dan corona alleen! Bij die vierhonderd overleden patiënten gaat het om inhaalzorg die niet meer ingehaald kan worden.’’

Volgens hem gaat het vooral om mensen met matig tot ernstig hersenletsel, bijvoorbeeld na een ongeval met een e-bike, die anders wél op de ic waren beland.

Lees ook  Dit mag vanaf vandaag weer (en dit nog niet)

Transplantaties lagen tijdens de eerste coronagolf stil omdat uitstel een kleiner risico zou opleveren dan besmetting met corona, was destijds de afweging.

,,Achteraf gezien hadden we de transplantaties met levende donoren het beste door kunnen laten gaan”, verklaart internist Marc ten Dam van Nefrovisie, het kwaliteitsbureau voor nierziekten.

”Achteraf gezien hadden we de transplan­ta­ties met levende donoren het beste door kunnen laten gaan”
– Internist Marc ten Dam van Nefrovisie

Nierpatiënten aan de dialyse liepen een zeer groot risico als zij besmet raakten met corona. Een kwart van alle dialysepatiënten met corona overleed.

Van het totale aantal dialysepatiënten overleed in 2020 maar liefst 20 procent. Dat waren 1270 nierpatiënten, 15 procent meer dan de jaren ervoor.

Grote zorgen
De artsen hebben ‘grote zorgen’ over de effecten van uitgestelde zorg door de coronacrisis. Zo werden in 2020 tweeduizend minder complexe kankeroperaties uitgevoerd, een daling van 11 procent. Dit komt onder andere door het tijdelijk stopzetten van de bevolkingsonderzoeken naar darm- en borstkanker.

,,Ook zijn minder mensen met kanker onder de leden naar de huisarts gegaan’’, betreurt Irene Dingemans van de Nederlands Federatie van Kankerpatiënten.

,,Met de kennis van nu is er een veel te hoge drempel opgeworpen om naar de huisarts te gaan.’’

”Wat we in de tweede helft van 2020 zien, is dat meer mensen zich melden met meer uitzaaiin­gen”
– Chirurg-oncoloog Michel Wouters van het Antoni van Leeuwenhoek

Volgens chirurg-oncoloog Michel Wouters van het Antoni van Leeuwenhoek blijft het helaas niet zonder gevolgen dat mensen met bijvoorbeeld een afwijkende moedervlek niet naar de dokter gaan.

,,We maken ons zorgen. Wat we in de tweede helft van 2020 zien, is dat meer mensen zich melden met meer uitzaaiingen.’’

Mensen met een ernstige vorm van huidkanker (melanoom) komen nu pas in het ziekenhuis als die al is uitgezaaid.

Lees ook  Wat is dit? André Hazes plaatst mysterieuze foto op Instagram

,,Een melanoom is een kleine gepigmenteerde afwijking. Als die langzaam verandert, kun je er nog wel even mee doorlopen, maar ondertussen groeit hij dieper in de huid en kan hij zich verspreiden naar lymfeklieren en organen.

Binnen de groep mensen met melanoom stadium vier zien we meer patiënten met hersenuitzaaiingen in vergelijking met voorgaande jaren.

Door uitstel van scans, het missen van controle-afspraken of later naar de dokter gaan met melanoom zijn er binnen stadium vier latere diagnoses gesteld.’’

Voorzitter van de Nederlandse Orthopaedische Vereniging Sjoerd Bulstra benadrukt dat het uitstellen van operaties van mensen die wachten op een nieuwe heup of knie ook niet zo onschuldig is als het lijkt.

,,De conditie en beweeglijkheid van patiënten is afgenomen. Daarmee is de revalidatie van patiënten moeilijker.

Zelfs het uiteindelijke resultaat van een revalidatie kan daardoor achterblijven.’’ Als je te lang wacht kan een knie bijvoorbeeld niet meer tot 90 graden buigen.

,,Dit betekent dat een kunstknie minder goed zit’’, aldus Bulstra. ,,Het gevolg is dat de patiënt dan niet zo goed kan lopen als anders het geval was geweest.”

Inhaalzorg
Eerder stelde Verpleegkundigen & Verzorgenden Nederland (V&VN) al dat de inhaalzorg op losse schroeven staat, doordat het personeel is uitgeput.

De brancheorganisatie krijgt nu bijval van Bulstra, die vindt dat extra personeel moet worden aangetrokken.

,,Ik verwacht dat het al gauw anderhalf à twee jaar gaat duren voordat het stuwmeer van naar schatting 140.000 operaties is ingehaald.’’

Volgens onderzoekers is de hamvraag of tijdens de coronacrisis wel de juiste keuzes gemaakt zijn om optimale zorg te kunnen leveren aan zoveel mogelijk patiënten.

,,We moeten het hebben over de vraag wie er in de toekomst bij krapte in het ziekenhuis als eerste geholpen moet worden.”

”Het is een boude conclusie, maar dit betekent dat in coronatijd dus vierhon­derd patiënten meer overleden zijn”
– hoofd traumatologie Loek Leenen, UMC Utrecht

Ellemieke Vermolen (44) uit de kleren voor haar laatste bikinishoot ooit

Hazes heeft medelijden met vriendin om ‘bloedirritante’ gewoonte in bed